Dyspareunia, kiedy odczuwasz ból podczas lub po stosunku, jest częstym problemem, zwłaszcza u kobiet przechodzących menopauzę. Może ona również dotyczyć mężczyzn.
Prawie jedna na 10 brytyjskich kobiet doświadcza dyspareunii, według międzynarodowego badania przeprowadzonego przez Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. Może być ona spowodowana zarówno czynnikami fizycznymi, jak i psychologicznymi, i dotyczyć wszystkich grup wiekowych, ale najczęściej występuje u kobiet w wieku 50 i 60 lat.
CO TO JEST „DYSPAREUNIA”?
„Dyspareunia to termin techniczny oznaczający bolesny lub niekomfortowy stosunek seksualny” – mówi dr Anne Henderson, ginekolog i specjalista ds. menopauzy w Kent Menopause Clinic. Ból lub dyskomfort może być odczuwany przez kobietę w okolicach warg sromowych, pochwy lub miednicy podczas lub bezpośrednio po stosunku.
Istnieją dwa różne rodzaje bólu, którego możesz doświadczać:
Powierzchowna dyspareunia: „Jest to termin nadany bólowi, który jest odczuwany w okolicy sromu lub pochwy. Ból ten nie jest odczuwany głęboko w miednicy” – mówi dr Henderson.
Głęboka dyspareunia: „Jest to termin nadany bólowi, który jest odczuwany w obrębie miednicy. Na przykład wokół pęcherza moczowego, jajników lub czasami w dolnej części pleców” – mówi dr Henderson.
Niezależnie od tego, jakiego rodzaju bólu doświadczasz, dyspareunia może mieć ogromny wpływ na twoje zdrowie emocjonalne i nie powinnaś go ignorować. To, że masz ponad 40 lat, nie oznacza, że nie możesz mieć satysfakcjonującego życia seksualnego. Najważniejszą rzeczą do zrobienia jest rozmowa z lekarzem specjalistą, aby dotrzeć do źródła bólu i problemu.Pomimo tego, 60% badanych kobiet powiedziało, że nigdy nie rozmawiało o życiu z bolesnym seksem ze swoim dostawcą opieki zdrowotnej.
JAK OBJAWIA SIĘ BOLESNY SEKS?
Najczęstszym objawem dyspareunii jest ból przy wchodzeniu, często opisywany jako ostry lub piekący.
Drugim najczęstszym objawem dyspareunii jest ból głęboki.
Inne objawy obejmują uczucie skurczów mięśni, skurcze miednicy lub ciasnotę mięśni.
„Nasilenie bólu spowodowanego dyspareunią może się znacznie różnić, ale większość kobiet opisuje pieczenie lub rozdzieranie, pulsowanie, skurczowe bóle podobne do menstruacji, a czasami kłujący ból, który może rozciągać się od miednicy do pochwy” – mówi dr Henderson.
„Wiele kobiet będzie doświadczać dyspareunii jako „jednorazowy”. W takim przypadku jest bardzo mało prawdopodobne, że jest ona spowodowana czymś poważnym i nie wymaga pomocy medycznej” – mówi dr Henderson. Chociaż może warto zanotować okoliczności, na wypadek gdyby zdarzyło się to ponownie w późniejszym czasie.
„Niektóre warunki, jednak, są związane z uporczywym i powtarzającym się dyspareunia„, mówi dr Henderson. „Kobiety w tej kategorii powinny początkowo szukać pomocy medycznej u swojego lekarza pierwszego kontaktu”. Czujesz się zaniepokojony przez ból? Jeśli ból utrzymuje się przez 6-12 tygodni bez poprawy, należy udać się do lekarza pierwszego kontaktu” – mówi dr Henderson. Nie martw się – nigdy nie marnujesz czasu lekarza pierwszego kontaktu.
CO POWODUJE BOLESNY SEKS?
Istnieje wiele powodów, dla których seks staje się bolesny, w zależności od przyczyny.
Suchość jest najczęstszą przyczyną u kobiet w okresie menopauzy i po menopauzie, ale młodsze kobiety również mogą jej doświadczać. Podczas podniecenia seksualnego, gruczoły przy wejściu do pochwy produkują płyny, aby wspomóc stosunek. Jeśli nie wytwarzają wystarczającej ilości płynu, może to prowadzić do bolesnego seksu.
Może to być również spowodowane brakiem gry wstępnej.
Leki, w tym niektóre leki przeciwhistaminowe.
„Zmniejszone smarowanie prowadzi do zwiększonego tarcia podczas stosunku. Powoduje to mikrouszkodzenia i szczeliny, co prowadzi do bólu i krwawienia” – mówi dr Henderson.
Mimowolne skurcze mięśni pochwy może również powodować bolesny seks. Jest to często spowodowane przyczynami psychologicznymi.
Zapalenie jest kolejną poważną przyczyną bolesnego seksu. Jest to często przypadek, gdy kobieta lub mężczyzna ma infekcję przenoszoną drogą płciową lub coś spowodowało podrażnienie.
Czasami bolesny seks jest spowodowany przez uszkodzenie pochwy po urodzeniu dziecka.
Może to być również spowodowane owulacją.
PROBLEMY, KTÓRE POWODUJĄ BÓL PODCZAS SEKSU I JAK JE ROZWIĄZAĆ
1. Suchość pochwy
„Szeroka gama problemów może prowadzić do suchości pochwy. Obejmuje to niski nastrój lub niepokój, infekcje pochwy i STIs, plus hormonalne środki antykoncepcyjne, takie jak połączone pigułki”, mówi dr Henderson. „Kobiety, które doświadczają suchości zauważą te objawy. Mogą również być świadome uogólnionego dyskomfortu, nawet jeśli nie są aktywne seksualnie”. Jak to naprawić: „Przed leczeniem należy postawić diagnozę, aby określić najskuteczniejszy sposób” – mówi dr Henderson. „Jeśli kobiety używają połączonej pigułki i nie chcą przestać, zaleca się stosowanie wysokiej jakości lubrykantu. „Lubrykanty powinny być zawsze organiczne, wolne od parabenów i substancji zapachowych. Najlepszej jakości opcje są kupuje, które zawierają olej kokosowy i masło shea,” mówi dr Henderson. „Jednak lubrykanty na bazie oleju nie powinny być używane z prezerwatywami. A kobiety powinny trzymać się opcji na bazie wody, ale także unikać wszelkich potencjalnych substancji drażniących.”
2. Vaginismus
Jest to mimowolny skurcz w mięśniach pochwy i jest bardzo częstą przyczyną bolesnego seksu. „Polega on na mimowolnym skurczu silnych mięśni dna miednicy, zwykle przy próbie penetracji. To sprawia, że stosunek jest niemożliwe”, mówi dr Henderson. „Dzieje się to na poziomie podświadomym. To nie jest coś, co kobieta może kontrolować sama, próbując się rozluźnić. Prawdziwy vaginismus sprawia, że jakikolwiek rodzaj badania pochwy lub seksu penetracyjnego jest niemożliwy, a także bardzo bolesny.”
Jak to naprawić: „Leczenie zazwyczaj obejmuje obszerną terapię psychoseksualną i i terapię poznawczo-behawioralną (CBT)”, mówi dr Henderson. „Oba z nich muszą być skierowane przez wykwalifikowanego i doświadczonego praktyka. Leczenie obejmuje znalezienie początkowego przypadku, który jest zwykle traumatycznym wydarzeniem emocjonalnym lub fizycznym”, mówi dr Henderson. „Może to obejmować nadużycia seksualne, napaść seksualną i inne leżące u podstaw problemy psychologiczne, w tym niektóre kwestie religijne”.
3. Vulvodynia
„Vulvodynia obejmuje szeroki zakres nieprzyjemnych objawów, w tym ból, pieczenie i kłucie” – mówi dr Henderson. „Najczęstszym punktem bólu jest godzina szósta przy wejściu do pochwy. Kiedyś był on znany jako „zespół palącej sromu”, który dokładnie opisuje rodzaj objawów, jakich mogą doświadczać kobiety. Warunek ten nie jest w pełni zrozumiały, ale uważa się, że jest to ból typu neuropatycznego. W prostych słowach, można to najlepiej opisać jako „wadliwe okablowanie” między sromem a mózgiem.”
„Przyczyny generalnie obejmują jakąś formę ostrego lub silnego stresu, który może być emocjonalny, psychologiczny lub fizyczny. Możesz początkowo nie łączyć tego wydarzenia z późniejszym rozwojem vulvodynii. Może istnieć luka między wydarzeniem a rozwojem objawów. Nawet ciężka choroba wirusowa może spowodować wystąpienie vulvodynii. Dokładny związek między tymi dwoma zdarzeniami może nie być oczywisty.”
Jak to naprawić: „Opcje leczenia obejmują poradnictwo w razie potrzeby, miejscowe sterydy i leki zmniejszające ból, takie jak Amitryptylina” – mówi dr Henderson.
„Kobiety powinny również unikać wszelkich potencjalnych czynników drażniących, takich jak mydła, kąpiele bąbelkowe, olejki do kąpieli i dezodoranty intymne. Zalecam mycie nijakimi produktami, takimi jak koloidalna mączka owsiana lub emulgujący balsam. Ponadto kobiety powinny używać organicznych podpasek i tamponów. Substancje chemiczne stosowane w procesie przetwarzania syntetycznych podpasek mogą przyczyniać się do podrażnień.”
4. Infekcje pochwy
„Infekcje pochwy są wywoływane przez szeroką gamę organizmów, w tym bakterie, wirusy i drożdże” – mówi dr Henderson. Niektóre infekcje występują spontanicznie z powodu zmian hormonalnych i pH, takich jak pleśniawki. Niektóre infekcje są przenoszone drogą płciową, np. chlamydia i rzeżączka. Bolesny seks może być spowodowany stanem zapalnym w miednicy i okolicach narządów płciowych. Może również wystąpić zakażona wydzielina, ropa, a nawet ropnie w ciężkich przypadkach.”
Jak to naprawić: „Niektóre infekcje, takie jak pleśniawki, mogą być początkowo leczone za pomocą leków dostępnych bez recepty”, mówi dr Henderson. „Ale zawsze szukaj porady lekarskiej, jeśli objawy nie ustąpią w ciągu siedmiu dni lub jeśli problem nawraca”. Myślisz, że masz STI? „Idź do swojej lokalnej kliniki STD, czasami znanej jako kliniki GUM (Genito-Urinary Medicine)”, mówi dr Henderson. „Te kliniki mają dostęp do szybkich testów na miejscu i wyników. Ponadto, mogą przepisać odpowiednie leki”.
5. Torbiele jajników
Te wypełnione płynem worki na jajnikach często nie mają żadnych objawów, ale kiedy pękną, mogą powodować ból i krwawienie. „Istnieje wiele różnych rodzajów torbieli jajnika”, mówi dr Henderson. Większość kobiet tworzy małe cysty co miesiąc podczas owulacji. Kiedy te cysty pękają lub rozpraszają się w czasie owulacji, może to powodować ból” – mówi dr Henderson. „Ból zazwyczaj trwa tylko przez 24-36 godzin co najwyżej. Inne torbiele jajnika mogą powstawać w wyniku nagromadzenia się krwi i płynu w części jajnika. Istnieje duża liczba receptorów bólu i powoduje ból”, mówi dr Henderson. „Ten ból będzie przede wszystkim odczuwalne podczas seksu, ale może być również obecny w innych czasach, jak również”.
Jak je naprawić: „Zdecydowana większość tych torbieli jest łagodna i jeśli są one poniżej 5 cm średnicy, mają tendencję do samoistnego znikania” – mówi dr Henderson. „Niektóre torbiele jajników są bardziej złowrogie i w niektórych przypadkach mogą być granicznie złośliwe lub złośliwe i będą wymagać chirurgicznego usunięcia. Niektóre schorzenia, takie jak endometrioza, mogą również prowadzić do nawracającego tworzenia się torbieli na jajnikach, zwanych zwykle torbielami czekoladowymi. Jest to spowodowane tworzeniem się w obrębie torbieli gęstego, ciemnobrązowego materiału, który jest w istocie zastygłą i utlenioną krwią. Stan ten wymaga zwykle kombinacji leczenia hormonalnego i operacji.”
6. Fibroidy
Są to narośla na macicy, które mogą powodować obfite krwawienia miesiączkowe, ucisk w miednicy, ból i bolesne stosunki płciowe. „Jeśli dopływ krwi jest dobry, będą one nadal rosnąć przez miesiące do lat i mogą osiągnąć znaczny rozmiar”, mówi dr Henderson. „Dlaczego występują nie jest w pełni zrozumiałe, ale są one na ogół łagodne i tylko bardzo mała liczba zamienia się w rakowe”, mówi dr Henderson. „Są one znane jako mięsaki. Niektóre grupy etniczne są bardziej narażone na występowanie włókniaków niż inne. Włókniaki często występują w rodzinach i dotykają wszystkich członków płci żeńskiej” – mówi dr Henderson. „Uważa się, że dotykają one nawet 20-25% populacji”.
Jak je naprawić: „Fibroidy mogą być zmniejszone przy użyciu niektórych rodzajów leczenia hormonalnego, ale w wielu przypadkach będzie wymagać operacji”, mówi dr Henderson. „W dzisiejszych czasach. jest to ogólnie przeprowadzane przez laparoskopowe”.
7. Dysfunkcja dna miednicy
Mięśnie dna miednicy, te, które napinasz, gdy chcesz szybko zatrzymać oddawanie moczu, mogą stać się niewygodnie napięte. Może to prowadzić do bólów miednicy i bólu przy wchodzeniu podczas seksu.
„Najczęstszą przyczyną dysfunkcji dna miednicy (PFD) jest poród” – mówi dr Henderson. „To uszkadza mięśnie dna miednicy i może prowadzić do kombinacji luźności i tkanki bliznowatej. Bolesny seks jest rzadko związany z tym stanem, chociaż seks może stać się niewygodny.”
Jak to naprawić: „Wspólne techniki terapeutyczne obejmują fizjoterapię” – mówi dr Henderson. „W cięższych przypadkach może być potrzebna operacja”.
PROBLEMY PSYCHOLOGICZNE, KTÓRE MOGĄ POWODOWAĆ DYSPAREUNIĘ
Stres, lęk, depresja, poczucie winy, problemy z relacjami i historia wykorzystywania seksualnego mogą również powodować ból podczas seksu.
„Emocje są głęboko splecione z aktywnością seksualną i mogą odgrywać rolę w bólu”, mówi dr Henderson. „Może to obejmować strach przed intymnością, który może powodować zmniejszoną lubrykację. Nawet łagodna do umiarkowanej depresja i niepokój mogą zmniejszyć smarowanie”.
„W niektórych przypadkach kobiety doświadczyły szczególnego wydarzenia, które doprowadziło do vaginismus. Jest to sytuacja, w której mięśnie dna miednicy kurczą się spontanicznie, gdy próbuje uprawiać seks, uniemożliwiając to” – mówi dr Henderson. „To może być coś tak poważnego, jak napaść seksualna lub gwałt. Może to być nawet spowodowane nieszczęśliwym związkiem, w którym seks stał się trudną kwestią”.
Jak je naprawić: „Wykwalifikowany doradca będzie oferował zarówno terapię indywidualną, jak i terapię par”, mówi dr Henderson. „Terapia psychoseksualna może być bardzo skuteczna. Niestety, w Wielkiej Brytanii zdecydowanie brakuje wyspecjalizowanych praktyków w tej dziedzinie. Kobiety mogą mieć długie listy oczekujących na pomoc”. Prywatnie? Niezwykle ważne jest, aby osoba, z którą się spotykasz, posiadała odpowiednie kwalifikacje. Musi być członkiem Instytutu Medycyny Psychoseksualnej (IPM)”.
DLACZEGO MĘŻCZYŹNI ODCZUWAJĄ BÓL PODCZAS SEKSU
1. STIs
„STI może powodować zapalenie i podrażnienie skóry z ewentualnej wydzieliny z penisa” – mówi dr Lucy Glancey założycielka Dr Glancey Cinics. „Mężczyzna może odczuwać ból podczas sikania lub zauważyć grudki lub narośla skórne wokół genitaliów. Mogą również odczuwać swędzenie i możliwe pęcherze i owrzodzenia, w zależności od tego, jaki rodzaj STI.” Ponieważ niektóre STI nie mają żadnych objawów, zawsze zaleca się stosowanie ochrony, zwłaszcza jeśli uprawiasz przygodny seks.
Jak to naprawić: „Większość objawów może być niezwykle niewygodna i wymaga natychmiastowego leczenia, aby uniknąć dalszej infekcji” – mówi dr Glancey. „W pierwszej kolejności odwiedź swojego lekarza pierwszego kontaktu, który prawdopodobnie skieruje Cię do kliniki zdrowia seksualnego”.
2. Problemy z napletkiem
„Dzieje się tak, gdy napletek jest zbyt ciasny. To się nazywa phimosis”, mówi dr Glancey. „Kiedy penis jest cofnięty, może to powodować małe pęknięcia, które bolą, ale także mogą powodować bolesność, obrzęk, stać się zakażone. Mężczyzna może mieć również problemy z oddawaniem moczu”.
Jak to naprawić: „Większość przypadków fimozy ustępuje przed okresem dojrzewania, ale możliwe jest, aby stan trwał do dorosłości” – mówi dr Glancey. „Jeśli staje się to problemem, a następnie zasięgnij porady u swojego lekarza rodzinnego.
3. Deformacje penisa
„Choroba Peyronie jest nienowotworowym rodzajem deformacji, która powoduje, że penis jest wygięty do pewnego stopnia. To może sprawić, że stosunek jest trudny i bolesny”, mówi dr Glancey. „Jest to spowodowane włóknistą tkanką bliznowatą, która rozwija się na penisie i powoduje zakrzywione, bolesne erekcje”.
Jak to naprawić: „Penisy, oczywiście, różnią się kształtem i rozmiarem, a posiadanie zakrzywionej erekcji niekoniecznie jest powodem do niepokoju. Ale jeśli się martwisz, poszukaj porady u swojego lekarza rodzinnego” – mówi dr Glancey.
4. Alergia lub nadwrażliwość
„Może to prowadzić do swędzenia i pękania skóry, co może sprawić, że penetracja będzie bolesna, zwłaszcza gdy może prowadzić do infekcji” – mówi dr Glancey.
Jak to naprawić: „Jeśli to się nie wyjaśni po kilku dniach, musisz zobaczyć swojego lekarza rodzinnego, który może zalecić leczenie”.
5. Gruczoły prostaty
„Prostata jest małym gruczołem, znajdującym się w miednicy, między penisem a pęcherzem moczowym” – mówi dr Glancy. „Bardzo powiększony lub zapalny gruczoł prostaty może sprawić, że stosunek będzie bolesny. Możesz też mieć trudności z sikaniem lub częste parcie na siusiu i trudności z opróżnianiem pęcherza.” Jak to naprawić: „”Możesz odczuwać częste parcie na mocz, krew w moczu lub nasieniu, ból lub pieczenie, ból lub sztywność w dolnej części pleców, biodrach, obszarze miednicy lub odbytnicy” – mówi dr Glancey. „Musisz natychmiast zgłosić się do swojego lekarza pierwszego kontaktu”.